Kategori: Tanrılar

WEPWAWET Wepwawet (Upuaut, Wep-Wawet, Ophois) Yukarı Mısır merkezli eski bir köpek tanrısıydı. Abidos’ta tapınılan tanrıların en eskilerinden biriydi. Eski Krallık zamanında Mısır’da baştan sona her yerde çok popülerdi. Osiris gibi büyüdü fakat Anubis ondan cenaze işlemlerini aldı. Tamamen yok olmadı. Yukarı Mısır’la ilişkilendirildi. Bir çok ritüel esnasında kraldan önce onun onuruna işlemler yapıldı. Yeni Krallık zamanında Osiris ile aynı gizemlere sahip oldu. İsminin anlamı “yollar açan” dır. Bu yollar, yeraltına açılan yolları kastetmektedir. Firavunun gücüyle eşleştirilmiş ve yaşamı boyunca da bu yollardan birini tercih etmiştir. Ölüler Kitabı’nda ve “Hangi Yeraltı” kitabında yeraltına giden ölülere öncülük eder ve bu…

WADJET Wadjet (Wadjyt, Wadjit, Uto, Edjo, Buto) en eski Mısır tanrıçalarından biridir. Ona ibadet etme, Hanedanlık öncesi Periyot zamanında başlamış zaman ilerledikçe de değişmiştir. Per-Wadjet’in yerel tanrıçası olarak başladı ve sonraları da Aşağı Mısır’ın koruyucu tanrıçası oldu. Hanedanlık öncesi Periyot’un sonu ile Aşağı Mısır’da kişiselleştirilmiş olarak kabul gördü ve kız kardeşi Nekhbet /Yukarı Mısır’ın koruyucusu) ile sıklıkla göründü. Bu birleşik ikili bir bütün olarak ülkeyi temsil etti ve firavunlar “nebty” ismiyle temsil edildi. Nebty, iki hanım demekti. Kral Mısır’ın her iki bölümüne de bu vesileyle hükmetti. Nebty adına I. Hanedanlık zamanı Anedjib saltanatuı zamanından kalma eserlerde rastlanılmıştır. Piramit…

THOTH Thoth (Tehuty, Djehuty, Tahuti, Zehuti, Techu, Tetu) erken dönem Mısırlı tanrılardan birisidir. Mısır’da baştan sona popüler bir tanrıydı ama en çok Khnum (Hermopolis Magna) bölgesinde saygı duyulmuştu ve ona Sekizli Tanrı Grubu’nun bir parçası gibi ibadet edilmişti. Kültü gücü büyüdükçe, yaratıcı tanrı olarak mitler tekrardan yazıldı. Bu mitlere göre Thoth (kutsal hayvan ibis şeklinde), Ra’dan bir yumurta yaptı ve böylece doğdu. Diğer mitlere göre Thoth, kendi kendini yaratmıştı. Bir şiirde ise, Sekizli Tanrı Grubu’nun yarattığı da düşünülmüştür. Başlarda Ay ve Güneş, Horus’un sağ ve sol gözü olarak düşünülmüştü. Efsaneye göre Horus’un sol gözü (Ay), Seth ile savaşırken…

TAWERET Taweret (Tawret, Taueret, Taurt, Thoeris, Ipy, Ipet, Apet, Opet, Reret) eski Mısırlıların kadın, çocuklarının ve doğumun koruyucusu tanrısıdır. Tanrı Bes gibi, vahşi bir iblis olarak tanımlanmış ayrıca da besleyici ve koruyucu bir tanrı olarak da kabul edilmiştir. Aslan, timsah ve hipopotamla ilişkilendirilmiş ve bunlara saygı duyulmuştu. Başlangıçta tehlikeli ve potansiyel kötü bir güç olarak görülmüştü. Taweret, Nebehaktet gibi kuzey gökyüzü ile de ilşkilendirilmiş ve “Ufkun Hanımı” ünvanı almıştı. Ursa Minor ve Draco kutupsal yıldızları olarak resmedilmişti. Böylece kuzey gökyüzünü koruyordu. Kuzey gökyüzünün soğuk, karanlık, tehlikeli olduğu düşünülüyor ve Apep ve Seth ile de ilişkilendiriliyordu. Antik mitlerden birine…

TATENEN Mısır tanrısı Tatenen bazen Tatjenen olarak yazılmıştır. Bereketli Nil taşkınından sonra çıkan sudan oluşan alüvyonu sembolize ederdi. Adının anlamı belirsizdir. “Yükselen dünya” ya da “yüce toprak” anlamlarına geldiği savunulur. Genellikle tam bir insan olarak tasvir edilmiştir. Sakallı bir tanrıydı. İki uzun tüylü ve bükülmüş koçboynuzları giyen biri olarak tasvir edilmişti. Bazı zamanlar da kafası güneş diskiyle örtülmüştür. Onun yüzü ve bacakları bitki örtüsüyle bağlantılı bir tanrı olduğundan sıklıkla yeşile boyanmıştır. Berlin Müzesi’ndeki bir papirüste Tatenen için; “Modacı ve tüm tanrıları doğuran ana” olarak yazılıdır. Kökeni tam olarak belli değildir. Başlangıçta Memfis’te bağımsız bir ilah olduğu düşünülmektedir. Ayrıca…

SOBEK Sobek (Sebek, Sebek-Ra, Sobeq, Suchos, Sobki) Eski Mısır’da timsahlar tanrısıdır. O ilk kez Piramit Yazıtları’nda belirtilmiş ve Roma Periyodu’na kadar da ona ibadet edilmiştir. “Karanlık Sudan” dnyayı yaratmış ve kainatı düzene sokmuştur. Sobek, Nil tanrısı da olmuş ve arazilere bereket getirmişti. “Suların Lordu” olarak da bilinen Sobek, Nun’un ilkel sularını yükseltmiş, dünya ve Nil onun terinden oluşmuştur. Bir yaratılış mitinde; Sobek, Nun sularının kıyısına yumurtalarını koyar ve dünya böyle oluşur. Sobek güçlü ve başarılı bir ilah olarak yıllarca kabul gördü. Sobek, Eski Krallık zamanında Neith’in oğlu gibi görülmüş ve ona “Öfkeli” sıfatı verilmişti. Bazı mitlere göre ise…

Shu

SHU Shu, ışık ve hava tanrısıydı. Atmosferi ve rüzgârı da kişiselleştirmişti. Işık tanrısı olarak ilkel karanlığı temsil etmiştir. Gece ve gündüzü ayırmak ve ölülerin dünyası ile yaşayanların dünyasını ayırmak için işaret koymuştu. Hava tanrısı olarak dünya ile cennetler arasındaki boşluk olarak temsil edilmiş ve canlılar için yaşam nefesi vermişti. Bir rüzgar tanrısı olarak denizcilerin teknelerine iyi bir rüzgar vermek için çabalardı. Bulutlar onun kemikleri olarak kabul edildi. Ölen ruhların göklere çıkması için bir merdivenle onları destekledi. Shu, Heliopolis Dokuzlu Tanrı Grubu’nun üyelerinden biriydi. Kendini yaratan tanrı Atum’un tükürüğünden ilk yaratılandı. Tefnut’un kocası ve kardeşi, Nut ve Geb’in babasıydı.…

SHEZMU Shezmu (Shesmu, Schesmu, Shesemu, Shezmou, Sezmu, Sesmu), Eski Mısır’da idamın, kanın, katliamın ve şarabın şeytani tanrısıdır. Eski Mısır tanrılarının çoğu gibi karmaşık nitelikleri vardı. Işığın ve karanlığın niteliklerinin hepsi ondaydı fakat gene de “şeytan” olarak biliniyordu. Mısırlılara göre şeytanlar doğada her zaman kötü değillerdi. Genellikle de oldukça yararlı olurlardı. Gerçekten de şeytan tabiri Shezmu’ya verilmiş çünkü yeraltı dünyasıyla ilişkisi olan tanrılardan birisiydi. Diğerleri gibi çok popüler değildi ama çok önemli bir tanrıydı. Shezmu; kırmızı şarap, katliam, parfüm ve yağın şeytani tanrısı olmuştu. Şarabın kızıl rengiyle kanın kırmızı rengi arasındaki bağlantı açıktır. Shezmu, zalimleri yok eden bir tanrı…

  OSİRİS Yeraltı Tanrısı Osiris (Asir), Nut ve Geb’in ik oğlu; Seth, Horus, İsis ve Nephthys’in de erkek kardeşidir. Heliopolitan Dokuzlu Tanrı Grubu’nun en önemli tanrılarından biridir. Ona ibadet etme çok öncelerden başlamıştı. Heliopolis rahipleri tarafından Atum, Dokuzlu Tanrı Grubu’nun başı ve Osiris de yeraltı dünyasının kralı sayılmıştır. Bu da Osiris’e popülerlik ve önem kazandırmıştır. En eski dini yazıtlardan aldığımız referanslara göre Osiris yüce ölüm tanrısıydı. Bir zamanlar insan şeklindeydi ve yeryüzünde yaşamıştı. Seth tarafından öldürüldükten sonra yeraltı dünyasının kralı oldu ve ölülerin ruhlarının durumuna başkanlık etti. Osiris krallığına girebilmek için ölen kişi yargı salonundan tehlikeli bir yolculuğa…

NUN Sekizli Tanrı mitolojisine göre evren sekiz elementin etkileşiminden kurulmuştu. Evreni oluşturan bu sekiz element; Thot, Amun, Ra, Horus, su, görünmezlik, karanlık ve sonsuzluk olarak kabul edilirdi. Su, Nun ve naunet tarafından kadın formunda temsil edildi. Mısırlıların birden fazla yaratılış miti olmasına rağmen, Mısırlılar evrenin Nun’un ilk sularından geldiğini kabul ettiler ve buna ilişkin birçok efsaneler ileri sürdüler. Her şeyin dünyanın sonunda suların altında kalacağına inandılar. Nun için özel ayrılmış tapınaklar ve rahipler vardı. Her tapınakta kutsal göl olurdu ve dini yazıtlarda da sıklıkla anlatıldı. Nun suyun her zerresinde vardı ve Nil’in kaynağını ve yıllık su baskınlarını oluştururdu.…