HATHOR

Hathor, Eski Mısır tanrıçalardandır. Aşk, güzellik, müzik, dans, analık ve neşe özellikleridir. Çok önemli tanrıçalardan biridir ve Eski Mısır tarihi boyunca popülerdir. Hathor’a Kraliyet ailesi gibi ibadet edilmiş ve mezarlarda “Batı’nın Hanımı” tanımlanamsı yapılmıştır. Diğer özellikleri ise; müzik, dans, yabancı topraklar ve bereketliliktir. Ayrıca doğumdaki kadınlara da yardım etmektedir. Ayrıca madencilerin koruyucu tanrıçasıdır.

Hathor kültü, tarih öncesi çağlarda ve kökleri çok gerilere hanedanlık öncesi kültün gelişmesinde, verimlilikte inek şeklinde tasvir edilmişti.

Hathor genellikle boynuzları olan inek tanrıça şeklinde resmedilmiş, Uraeus ile birlikte güneş diski konulmuştur. İkiz tüyler ise son zaman periyotlarında bazen aynı Menat gibi kadınların giydiği turkuaz müzikal kolye ile de tasvir edilmişti. Hathor inek tanrıçasıydı ki bu durum ilk çağlardaki Narmer Paleti’nde de tanımlanmıştı. 1. Hanedanlık’tan kalma bir taş semaver üzerinde güneş tanrıçası olarak ve Horus’la ilişki içinde olduğu görülmektedir.

Eski Mısırlılar çeşitli zamanlarda tanrıları incelediler. Farklı özelliklere ve mitlere bakıldığında çelişki görülmedi. Horus’un annesi gibi benimsenmiş ve Bast ile ilişkilendirilmiştir.

Osiris kültü ebedi bir hayat vermişti. Ölen birisi kadın veya erkek Osiris oluyordu fakat Roma periyodu zamanında kadınlar Hathor, erkekler Osiris olurlardı.

Antik Yunanlılar Hathor’u, Tanrıça Afrodit, Romalılar da Venüs olarak tanımladılar.

Hathor’un kutsal Menat gerdanlığındaki tasvirde kaba yarı dairesel göğüslü dört kardeş asılıdır. Bu kolye zincirlerle boynuna aşağı asılı şekilde bağlanmıştır. Bu kolye muhtemelen dini ayinler esnasında giyilirdi ve yeraltında saklanan önemli nesnelerdendi.

SAVAŞÇI KİŞİLİĞİ:

Orta Krallık zamanında Yukarı Mısır firavunu olan Mentuhotep II, I.Ara Periyot zamanında bağımsızlığını ilan etmişti. Bu olay 28 yıl sürecek acımasız bir savaş ve birçok kayba neden olmuştu. Savaş bittiğinde Mentuhotep III başa geçmiş ve Mısır eski müreffeh yıllarına tekrar dönmüştü. Bu uzun süren savaşın deneyimiyle gelişen Aşağı Mısır hakkında detaylı bilgiler “Kutsal İnek Kitabı” nda yazmaktadır. Savaştan sonra Yukarı Mısır’ın firavununu temsil eden Ra, Aşağı Mısır’da da saygınlık duydu.

Efsaneye göre Ra, Hathor’un Üçüncü Gözü Maat aracılığıyla tebliğ edip dünyadaki suikast planlarını insanlara bildiriyordu. Hathor yarattığı insanların bu kadar cüretkar olmalarına çok kızmıştı ve Yukarı Mısır’ın savaş tanrıçası Sekhmet olarak geldi ve onları yok etti. Sekhmet (Hathor gibi) kana susadı ve büyük katliam oldu. Çünkü o durdurulamıyordu. Katliam devam ederken Ra, aşağıdaki kaousu gördü ve kana susamış Sekhmet’i durdurmaya karar verdi. Sekhmet’i kandırmak için yerlere çok miktarda kan renginde biralar döktü. Bu dökülenleri kan sanan Sekhmet, bunları içti ve sarhoş oldu ve hoşgörülü Hathor formuna geri döndü.

HESAT:

Mısır mitolojisinde Hesat (Hesahet veya Hesaret olarak da söylenir), dünyada Hathor formundaki ilahi gökyüzü ineğidir. Ayrıca Ra’nın karısı olarak da bilinmektedir.

Dünyevi inek tanrıça olduğundan dolayı Süt’e, Hesat’ın birası denilirdi. Bir süt ineği olan Hesat, diğer tanrıları emziren ve tüm besinlerin yaratıcısı olarak görülürdü. Bu yüzden Hesat, memelerinden süt akan, boynuzları üzerindeki tepside yiyecek taşıyan beyaz bir inek olarak resmedilmiştir.

Hesat bu dünyevi formda, dini anlamda ölüler tanrısı Anubis’in annesi olduğu söylenir. Ra’nın dünyadaki tezahürü Mnevis Boğa’sı, Anubis’in babası, Hesat annesi ve Anubis; kutsal üçleme olup bu kutsal üçlü aileye ibadet edilmiştir.

ANNELİK TANRIÇASI:

Süt veren ve bu sebeple yavrularına eğilen ve anneliğin ulusal bir sembolü olan bu inek ve anneliğin tanrıçası olan Hathor “Her Çocuğu Koruyan Büyük İnek” ve ” Kadınların Kutsal Hanımı” ünvanlarını almıştır. Annelik yönünden bakıldığında, onun rahipleri yeni doğanların kaderlerini tahmin eder ve ebelere teslim ederlerdi.

Gökyüzünü kapladıktan sonra, Horus’un annesi gibi gözükürdü. Sembolik olarak firavunların ilahi annesi olmuş ve Horus olarak tanımlanmıştı. Horus’Un karısı Isis olduğundan beridir Hathor bazı zamanlar onun annesi olmuştu. Doğrusunu demek gerekirse üvey annesi gibiydi. Horus’un Ra’nın oğlu, Hathor’un da Ra’nın karısı olduğu söylenmektedir. Ra, onu cinsiyetsiz yaratmıştı. Hathor’a bu sebepten Cennetin Hanımı ünvanı verildi. Ra’nın karısı olması da şu şekildedir: Ra’nın gözyaşlarından ortaya çıkmış ve bu yüzden de Ra’nın Gözü olarak yüzyıllarca anılmıştır.

Teknikte Hathor sıklıkla altın bir inek olarak gösterilir hatta yıldızlarla kaplı bir şekilde. Altın gibi parlar. İneğin kulakları kadınınkine benzer, boynuzunda ise Ra’yı temsilen güneş diski tutmaktadır. Bazı zamanlarda bir hipopotam olarak tanımlanır, Mısırlılar bazen bu hayvanları da ana yaratıcı olarak düşünmüşlerdir.

Her durumda firavunun ilahi anası gibi olan Hathor, bazen de bir deniz botunda ayakta duran bir inek şeklinde tanımlanmıştır. Ra’nın botu olarak düşünülen bu botta, güneş gibi gökyüzünden geçmektedir. Etrafı uzun papirüs kamışlarıyla çevrili, firavunda onun yanında duran bir buzağı olarak resmedilmiştir. Bu ilahi anne, bazen de kutsal engerek, bazen kobra olarak gücünü gösterir şekilde resmedilmiştir.

Bazen yerel tasvirlerde Hathor, küçük farklarla birlikte 7 sayısı ile beraber mistik olarak algılandı. Ay dört eşit parçaya bölünür ve bilinen gezegenlerin de sayısına denk gelmektedir. Bu Yedi Hathor, anne bağlamında genç bir kadın gibi kılık değiştirip çocuğun doğumuna katılır ve onun kaderini belirlerdi. Son yüzyıllarda hathor’un bu yedi çeşit yönü Pleiades olarak tanımlandı.

Pleiades, Boğa Takımyıldızı’nda bulunan açık yıldız kümesidir. Yahudilerde şu an kutsaldır. Dünyaya en yakın yıldız kümesidir ve çıplak gözle görülebilir. Bu yıldızlar sıcak mavi renklerdedir ve 250 milyon yıl sonra da tamamen dağılacağı söylenmektedir. Dünyadan bakınca küçük bir kepçe görüntüsündedir. Mitoloji de ise 7 kız kardeş olarak bilinmektedir.

BEREKET TANRIÇASI:

İneğin uzun kirpikleri ile büyük gözleri, genellikle sakin bir kadının nazik yönünü göstermekteydi. Dünyada halen daha bu tip kültürler vardır. Bir kıza güzelliğini belirtmek için düve benzetmesi yapılır. Böylelikle Hathor, güzelliğin, bereketin, ve aşıkların tanrıçası oldu.

Her durumda bereket tanrıçası olan Hathor, sıklıkla kırmızı renkle tasvir edilmiş ve çıplaktır. Kutsal rengi turkuaz olsa da, kırmızı tutkunun rengidir. Böylece kızıl elbiseli hanım ve cinselliğin hanımı ünvanlarını kazandı.

Bazı zamanlarda onun bereketliliğinin görüntüsü saz tarlaları şeklinde tanımlandı. Mısır’daki sanatsal sözleşmeler oldukça sıradışı olmuştu. Hathor ve Bes her zaman bu şekilde tasvir edilmişlerdi. Güzelliği sembolik olarak aynalar tarafından da kabul edilmiş, Hathor’un resmi sıklıkla Mısır mimarisindeki sütunlar üzerine yapılmıştır.

MÜZİSYENLİĞİ:

Doğurgan bir inek tanrıça olan Hathor, doğurgan bir diğer inek tanrıça Bata ile özdeşleştirilmişti. Mısır bilimcilerin hala cevabını bulamadığı soruda, Bata’nın neden uzun süre hayatta kalamadığıdır. Bata ruh bakımından Ba’ya bağlanır ve Hathor da ölümden sonraki yaşamda birliktelik kazanmıştır. Bu ana karakterle yeraltında ölülerin ruhlarını karşılar ve onlara yiyecek, içecek sunardı. Bazen de Akropol’üm metresi olarak tanımlanmıştır.

Bata’nın Sistrumla ortaya çıkan müzik ve enstrümanı ilişkilendirdi. Bu formda Hathor kültü Dendera’da merkezileşti. Ayrıca dansçılar, şarkıcılar ve diğer eğlenceler papazlar liderliğinde yapıldı. Dendera’daki Hathor Tapınağı’ndaki bir resimde, Dendera Işığı olarak bilinen bir elektrik ampulü tasviri de halen daha tartışmalara yol açmaktadır. Hathor, bu yüzden kadınlar tarafından giyilen turkuaz müzikal kolyeli Menat ile ilişkilendirilmişti.

Dansçıların koruyucusu ve finanse edeni Hathor, vurmalı müzikle ilişkilendirilmiştir. Geleneksel iki aynasıyla güzelliğini görür ve gösterirdi. Hathor’un resminde özellikle de baş tarafında, geleneksel olarak sistrum ve aynalar kullanılır. Böylece aynada kendi yansımasına bakarak, geride olup bitenlere de destek vermektedir. Bu görüntüler standart ve her yerde birden bulunan, genellikle dekoratif ve mimari sütunlardadır. Genellikle bunlarda inek kulaklı ve saçlıdır.

Hathor’un saçı o zamanın modasına uygun yapılmış ve bu saç stili de onun adını taşımıştır. Arkeologlar bu saç şekline “Hathor Saçı” ismi vermişlerdir. Bu stil tamamen farklı ve şaşırtıcı şekilde etkileyicidir. Çok süslü değil ve özenle örülmüş bir saç şeklidir. Aşırının tersine sade, genellikle ortadan ayrılmış basit bir şekildedir. Bu basit saç stilini kendi başınıza bile yapabilirsiniz. Daha çok dengeleyici bir saç modelidir. İronik olarak tanrı tasvirlerinde en çok kullanılan saç şekli olmuştur. Özellikle aşk tanrıçaları bu şekli kendi özgüvenlerini göstermek için kullanıyor olabilirlerdi.

Mısırlıların diğer saç şekilleri bugün bile tanınıyor olsa da, Hathor şekli uluslararası bir stil olarak göze çarpmaktadır. Özellikle Orta Doğu’da halen daha kullanılmaktadır. Diğer tanrıçalar bu tarz giymiş olarak tasvir edilir ve en moda tarz da gene bu Hathor stili olmuştur.

 

THOT’un KARISI:

Horus, Ra ile aynı derecede sayılırken (Ra-Herakhty ismi verildi), Ra’nın karısı olduğundan beri Hathor’un pozisyonu belirsizleşti. Fakat Horus’un annesi ve İsis’in karısı oldu. Ra-Herakhty’ye yeni bir eş verildi ve adı da Ausaas’tı. Ancak bu Hathor’un annesi nasıl olabilirdi sorusunu sormak lazım?.Ra-Herakhty, Hathor’un çocuğu olduğunu gösterir belgeler varken….

Thot yaratıcı olarak tanımlanmış ve Ra-Herakhty’nin babası olduğu söylenmektedir. Böylece Hathor, Ra-Herakhty’nin annesi ve Thot’un da karısı olmuştu. Ancak şöyle de bir durum var, Hathor nasıl annesi olabiliyor?

Bu alanda Thot kültü güçlüdür. Thot yaratıcı olarak bilinmektedir. Thot’un da Ra-Herakhty’nin babası olduğu söylenmektedir. Böylelikle de Hathor, Ra-Herakhty’nin annesi ve Thot’unda karısı oluyor. Ra-Herakhty Sekizli Grup kozmonojisinden önce, genç bir çocuk olarak bilinmektedir ve adı Neferfor olarak söylenmektedir. Thot’un karısı da genellikle çizimlerde bir çocuğu eline almış şekilde resmedilmiştir.

Thot’un önceki karısı Seshat’tı. Hathor da , Seshat’ın çoğu özelliklerini almaya başlamıştı. Seshat’tan önceki kayıtlara göre, ruhların yargılanması sırasında tanık görevi görmektedir ve bu yönü Hathor’a atfedilmiştir. Ayrıca Nechmetawaj da çalıntı malları kourtaran anlamına gelmekteydi ve bu yüzden de çalıntı malların tanrıçası da olmuştu.

Dışarıdaki Thor kültü, Ra-Herakhty’nin konumunu koruması açısından önemliydi. Sonuç olarak Hathor, Ra-Herakhty’nin annesi olarak tespit edilememiştir.

Hathor’un ölüm işlemindeki rolü, gelen yeni ölüye yiyecek ve içecek sunması Onu Nehebkau’nun neşeli karısı olduğunu da gösteriyor. Nehebkau, yeraltı dünyasının gardiyanı ve Ka soyundan gelmektedir.

SONRAKİ YILLAR:

Dokuzlu ve Sekizli Grup kombinasyonları zamanında, Atum ve Ra birbirinden oluşurken Hathor da Atum-Ra’nın kızı gibiydi. Fakat bu durum Tefnut ile karıştırılmamalıdır. Hikaye tarihi bir benzetmedir. Tefnut ve kocası Shu bir tartışmadan dolayı Mısır’dan kaçmışlardı. Geri dönmeleri için ikna edildiler. Zaman zaman Hathor ile Ra arasındaki tartışmalardan birinde bir dönüşüm oldu ve tekrar geri kaçtılar. Hikayeye göre Tefnut bir kediye dönüştü ve yakınlarındakilere saldırdı. Hathor da Sekhmet oldu ve yardım etti.

Ra’nın rölyeflerine bakıldığında etrafında devamlı gezinen Horus’u görürsünüz. İsis, Horus’un karısı olmadan önce zaman zaman da Ra’nın karısı olarak kabul edilmişti. Sonunda Hathor, İsis ile beraber tanımlanmış, bu tanımlama Horus ve Ra için kolay olduğundan daha güçlü ve kalıcı olmuştur.

Teknik olarak bakıldığında İsis bu şekildeyken Hathor’un annesi Nuit oldu. Bazı zamanlar da Horus’un karısı olarak da geçmektedir. Bu durumda karışıklığa neden olmaktadır. Çünkü bu durumda da Hathor’un oğlu gibi gözükmektedir.

Horus bu şekilde Horus-Bedhety olarak bilinir. Horus, Anhur ile asimile olduğu zaman Arsnuphis olmuş ve Hathor Anhur’un da annesi olmuştu. Daha sonra Ra, Amun ile asimile olur ve Amun-Ra adını alır. Hathor sonra timsah tanrı Sobek ile evlenir. Zamanla da Hathor kültü en güçlü kültlerden biri olmuştur.